Een evenwichtig zenuwstelsel bij kinderen: een gids voor ouders

Deze gids is bedoeld voor ouders uit Varese, de provincie Varese en het nabijgelegen Ticino die beter willen begrijpen hoe houding, slaap en gedrag met elkaar verband kunnen houden. Geschreven door Melanie Kleinhans, chiropractor in de praktijk.

Wat houdt een goed gereguleerd zenuwstelsel bij kinderen in?

Het zenuwstelsel is de ‘centrale’ van het lichaam. Het ontvangt signalen, interpreteert deze en beslist of het tijd is om in actie te komen of juist een tandje terug te schakelen.

Als we het hebben over een evenwichtig zenuwstelsel bij kinderen, bedoelen we het volgende: het ‘controlecentrum’ kan soepel schakelen tussen alertheid en rust, zonder in een van beide toestanden vast te lopen.

Een kind dat zijn emoties goed onder controle heeft, wordt wel eens onrustig, en dat is normaal. Maar daarna komt het weer tot rust. Het valt in slaap, troost zichzelf en begint dan weer opnieuw.

Ontregeling en het tegenovergestelde daarvan: het lichaam heeft moeite om tot rust te komen. Het blijft alert, ook als dat niet nodig is. Slaapstoornissen, driftbuien en hyperactiviteit hebben echter veel verschillende oorzaken, variërend van groeifasen tot voeding en prikkels uit de omgeving. Regulering is slechts één van de mogelijke invalshoeken, nooit een diagnose.

Hoe werkt het autonome zenuwstelsel bij kinderen?

Het autonome zenuwstelsel van het kind is het deel dat functioneert zonder dat het kind erbij nadenkt. Het regelt de hartslag, de ademhaling, de spijsvertering en de reactie op stress.

Het heeft twee versnellingen. De ene versnelt – het sympathische zenuwstelsel – en staat voor de alarmtoestand. De andere vertraagt – het parasympathische zenuwstelsel – en staat voor rust en spijsvertering.

Een klein kind is nog aan het leren hoe het ze moet gebruiken. De overgang van de ene naar de andere gebeurt niet automatisch vanaf de geboorte: die wordt in de eerste levensjaren verder verfijnd.

Daarom gaat een pasgeborene zo snel – en soms met zoveel moeite – van huilen naar slapen over. Hij oefent zijn versnellingen.

Onderzoek naar de neurologische ontwikkeling van kinderen wijst erop dat dit vermogen tot zelfregulering in de loop van de tijd en door de relatie heen groeit. Het is geen schakelaar: het is een spier die getraind kan worden.

Elk kind heeft zijn eigen tempo. Sommige kinderen vinden al snel hun rust, anderen hebben daar wat meer tijd voor nodig. Geen van beide manieren is verkeerd.

Het is niet de taak van de volwassene om die overgang te forceren. Het is wel de taak om een voorspelbare omgeving te bieden waarin het kind dit dag na dag kan oefenen.

Colonna, slaap en gedrag: is er een verband?

De wervelkolom beschermt het ruggenmerg. Langs het ruggenmerg en de wervelkolom worden veel signalen tussen het lichaam en de hersenen doorgegeven.

De hypothese, die nog in onderzoek is, luidt als volgt: als de bewegingsvrijheid van bepaalde wervels beperkt is, zou de kwaliteit van die signalen daaronder kunnen lijden. Het gaat hier om een functiebeoordeling, niet om een diagnose.

Sommige ouders vertellen dat hun kind, wanneer ze aan de beweeglijkheid van de wervelkolom werken, rustiger lijkt of beter slaapt. Dit zijn observaties, geen bewijzen. Ze moeten worden gezien voor wat ze zijn.

Als je meer wilt weten over de signalen die ouders het vaakst opmerken, kun je hier verder lezen: de signalen van een ontregeld zenuwstelsel bij kinderen.

En als je meer wilt weten over het verband tussen de beweging van de wervels en de ontwikkeling, kun je een speciaal artikel hierover lezen: wervelsubluxatie en de neurologische ontwikkeling van het kind.

Wat heeft chiropractie te maken met het zenuwstelsel van kinderen?

Chiropractie voor het zenuwstelsel van kinderen is niet gericht op het genezen van een ziekte. Het kijkt naar hoe de wervelkolom beweegt en hoe die beweging de rest van het lichaam ondersteunt.

Bij een chiropractor in Varese is het eerste wat er gebeurt geen behandeling. Het is eerst de situatie in kaart brengen: de geschiedenis van het kind, hoe het slaapt, hoe het beweegt, hoe het reageert.

De aanraking bij een kind is licht. Veel lichter dan een volwassene zich kan voorstellen. Vaak is het slechts de druk van één vinger.

Niemand hier belooft dat chiropractie het zenuwstelsel in balans brengt. Dat zeggen we niet, want het zou oneerlijk zijn om dat te beweren. Wat we wel doen, is de beweging ondersteunen en samen met de ouders in de gaten houden hoe het met het kind gaat.

Voor een volledig overzicht van hoe de behandeling bij de allerkleinsten in zijn werk gaat, kun je hier beginnen: onze gids over pediatrische chiropractie in Varese.

Een nuttig gegeven om met beide benen op de grond te blijven staan: [TE BEVESTIGEN: een specifiek statistisch gegeven met bronvermelding, bijv. het percentage kinderen met slaapstoornissen volgens gegevens van de WHO/AIC of een pediatrisch onderzoek]. Ook daarom blijft het consult bij de kinderarts altijd de eerste stap.

Neurologische ontwikkeling bij kinderen: wat kunnen ouders doen?

De neurologische ontwikkeling van een kind vindt niet plaats in een praktijk. Die vindt thuis plaats, elke dag, in de relatie.

De krachtigste manier heet ‘co-regulatie’. Een kind leert zichzelf te kalmeren door de rust over te nemen van degene die het vasthoudt.

Een vast ritme helpt. Voorspelbare slaaptijden, ’s avonds minder schermtijd, tijd in de buitenlucht. Simpele dingen, die je steeds weer doet.

Beweging is belangrijk. Een lichaam dat vrij beweegt, stuurt andere signalen naar de hersenen dan een lichaam dat stil ligt.

We hebben praktische activiteiten om samen te doen gebundeld in een speciaal artikel: gezamenlijke regulering tussen ouder en kind, activiteiten voor thuis.

Gezinnen uit Varese, de provincie en het Ticino kiezen vaak voor een geïntegreerde aanpak: de kinderarts voor het klinische gedeelte en een chiropractor in Varese voor het gedeelte dat betrekking heeft op beweging en houding. Die twee sluiten elkaar niet uit. Ze vullen elkaar aan.

Wil je er meer over te weten komen, in levenden lijve?

Als je wilt dat we de bewegingen en houding van je kind eens rustig en zonder haast bekijken, kun je een eerste beoordeling boeken in onze praktijk in Varese. Maak een afspraak voor een beoordeling in Varese