Hoofdpijn en cefalea in Varese: het verband met de nekwervelkolom

Je bent al bij de achtste e-mail van de ochtend. Je nek staat al een uur voorovergebogen, je ogen zijn strak op het scherm gericht. En dan begint het: eerst een drukgevoel achter in je nek, daarna een beklemmend gevoel dat opklimt naar je slapen of achter een oog.

Het is deze maand niet de eerste keer. Misschien werk je in Varese en pendel je elke dag tussen kantoor, huis en het verkeer heen en weer over de grens met Ticino. De hoofdpijn begint altijd op dezelfde manier: in de vroege namiddag, na te veel uren in dezelfde houding.

Veel mensen komen bij ons met terugkerende hoofdpijn die precies zo ontstaat: ze hangt samen met de werkdag, niet met een specifieke gebeurtenis. We beloven niet dat we die hoofdpijn zullen laten verdwijnen. Wat we wel kunnen onderzoeken, is de nekwervelkolom, die bij sommige mensen een van de factoren is die hierbij een rol spelen.

Inhoudsopgave

• Soorten hoofdpijn: hoe je ze kunt onderscheiden
• De anatomische verbinding tussen nek en hoofd
• Waar let een chiropractor op?
• Wat chiropractie wel en niet kan behandelen
• Emicrania: waarom dit een heel ander verhaal is
• De factoren die elke dag het belangrijkst zijn
• Waarschuwingssignalen: wanneer is er sprake van een noodsituatie?
• Wanneer moet u naar de dokter gaan?
• In het kort
• Veelgestelde vragen

Soorten hoofdpijn: hoe je ze kunt onderscheiden

Niet alle hoofdpijnen zijn hetzelfde, ook al noemen we ze vaak allemaal ‘cefalea’.

Spanningshoofdpijn komt het meest voor: een doffe druk, alsof er een strakke band om het hoofd zit, vaak in verband met houding, stress en spierspanning in de nek en schouders.

Cervicogene hoofdpijn komt inderdaad uit de nek. De pijn begint in de nek of in het bovenste deel van de cervicale wervelkolom en straalt uit naar het hoofd, vaak aan slechts één kant, en wordt erger bij bepaalde nekbewegingen.

Migraine is een apart geval, en het is belangrijk om dat meteen duidelijk te stellen: het is een neurologische aandoening, die wordt gediagnosticeerd en behandeld door de huisarts en de neuroloog. Migraine heeft verschillende kenmerken — kloppende pijn, vaak aan één kant, misselijkheid, gevoeligheid voor licht en geluid — en het is niet aan ons om de diagnose te stellen of de aandoening klinisch te behandelen.

Het onderscheiden van deze drie situaties is geen academische oefening. Het bepaalt wat zinvol is om naar te kijken, en wat niet.

De anatomische verbinding tussen nek en hoofd

De nek en het hoofd zijn geen twee afzonderlijke gebieden. Voor meer informatie over de anatomie van de nek zelf kun je de gids over nekpijn in Varese raadplegen; hier richten we ons op het verband met het hoofd.

De eerste drie segmenten van de halswervelkolom delen de zenuwbanen met de trigeminuszenuw, die de prikkels vanuit het gezicht en een groot deel van het hoofd doorgeeft. Wanneer die segmenten geïrriteerd of weinig beweeglijk zijn, interpreteert de hersenen het signaal soms als hoofdpijn, ook al ligt de oorzaak lager, in de nek.

Het is een mechanisme, geen zekerheid die voor iedereen geldt. Bij mensen die last hebben van spanningshoofdpijn of cervicogene hoofdpijn is de beweeglijkheid van deze segmenten vaak beperkt. Bij migraine is de rol van de nek veel minder duidelijk; op dit punt is het onderzoek nog beperkt en zijn de resultaten tegenstrijdig.

Waar let een chiropractor op bij hoofdpijn?

Als iemand bij ons komt met terugkerende hoofdpijn, luisteren we eerst goed: hoe lang duurt het al, hoe vaak komt het voor, waar zit de pijn, wat veroorzaakt de pijn, wat verlicht de pijn.

Vervolgens beoordelen we de cervicale wervelkolom: de beweeglijkheid van de afzonderlijke segmenten, de spierspanning in de nek en schouders, en je gebruikelijke houding, met name de houding die je urenlang aanhoudt achter de computer of achter het stuur.

Wij stellen geen diagnose van migraine of andere primaire hoofdpijnvormen: dat is voorbehouden aan artsen. Wat wij wel kunnen vaststellen, is of er een mechanische component in de nek aanwezig is die verband houdt met je hoofdpijn, en of het in jouw geval zinvol is om aan die component te werken.

Wat chiropractie wel en niet kan behandelen

Laten we het net zo duidelijk zeggen als hierboven: chiropractie behandelt, geneest noch voorkomt hoofdpijn of migraine.

Wat men kan doen bij mensen bij wie een cervicale component duidelijk is vastgesteld, is werken aan de beweeglijkheid van de bovenste neksegmenten en aan de daarmee samenhangende spierspanning. Veel mensen met spanningshoofdpijn of cervicogene hoofdpijn geven aan dat ze na een periode van regelmatige behandeling minder spanning in de nek en schouders voelen. Dit zijn subjectieve ervaringen, geen gegarandeerde resultaten.

Bij spanningshoofdpijn spelen houdings- en spierfactoren vaak een grotere rol, en in dat geval is het waarschijnlijker dat behandeling gericht op de cervicale wervelkolom en dagelijkse gewoonten van belang is. Bij cervicogene hoofdpijn maakt de nek per definitie deel uit van het ziektebeeld. Bij migraine ligt de situatie anders en is deze onzekerder, zoals we in de volgende paragraaf zullen zien.

Emicrania: waarom dit een heel ander verhaal is

Herhaling helpt, zeker bij een onderwerp waar loze beloften schade aanrichten: migraine is een neurologische aandoening. Dit is een zaak voor de arts en de neuroloog, niet voor de chiropractor.

Wij stellen geen diagnose. Wij behandelen het niet klinisch. Als iemand bij ons komt met klachten die lijken op migraine — kloppende pijn, vaak aan één kant, misselijkheid, gevoeligheid voor licht en geluid — dan is ons eerste advies om hierover met de eigen huisarts te praten, omdat er een diagnose nodig is en, indien nodig, een passende behandeling.

De rol van de nek bij migraine is een onderwerp waarover, eerlijk gezegd, nog maar weinig onderzoek is gedaan en de resultaten tegenstrijdig zijn. Sommige mensen met migraine hebben ook last van nekspanning, en in die gevallen kan het zinvol zijn om naar de nek te kijken als onderdeel van een breder beeld, maar nooit als vervanging van medische zorg. Er is geen solide bewijs dat chiropractie de frequentie of de intensiteit van migraineaanvallen vermindert, en dat beweren wij ook niet.

De factoren die elke dag het belangrijkst zijn

Als je hoofdpijn met een zekere regelmaat terugkomt, is de belangrijkste oorzaak vaak niet de wervelkolom, maar de dag die je hebt gehad.

Slaap. Een paar uur slaap of een onderbroken slaap behoren tot de factoren die het meest in verband worden gebracht met terugkerende hoofdpijn, met name spanningshoofdpijn.

Hydratatie. Te weinig drinken gedurende de dag, vooral op dagen met intensief werk, is een eenvoudige maar vaak over het hoofd geziene factor.

Belasting van de ogen. Urenlang schermkijken zonder pauzes, kunstlicht, een verouderde bril: het gezichtsvermogen en de nek werken nauwer samen dan je zou denken.

Stress. De spierspanning die gepaard gaat met periodes van stress concentreert zich vaak juist in de nek en schouders.

Werkplek. Een te laag geplaatste monitor, een niet goed afgestelde stoel, urenlang de telefoon tussen schouder en oor geklemd: dit zijn gewoontes die, als ze dagelijks worden herhaald, meer invloed hebben dan één enkele behandelingssessie.

Het is vaak zinvoller om aan deze factoren te werken, in combinatie met een eventuele cervicale component, dan je te concentreren op slechts één behandeling. Als je meer geïnteresseerd bent in de algemene aspecten van de beweeglijkheid van de wervelkolom, kun je hierover meer lezen in de gids over gewrichtsbeweeglijkheid en chiropractie.

Waarschuwingssignalen: wanneer is er sprake van een noodsituatie?

Dit is het belangrijkste deel van de pagina, en we formuleren het heel duidelijk.

Ga onmiddellijk naar de dokter of naar de spoedeisende hulp als de hoofdpijn:

• plotseling en uiterst hevig, de sterkste die ik ooit heb meegemaakt (“als een donderslag”)
• comparso na een hoofdletsel
• gepaard gaande met koorts en een stijve nek
• gepaard gaande met stoornissen in het gezichtsvermogen, de spraak of de spierkracht in een arm of been
• een nieuwe hoofdpijn, anders dan die je altijd hebt gehad
• hoofdpijn die in de loop van de dagen steeds erger wordt

In geen van deze gevallen is een bezoek aan de chiropractor de eerste stap. De eerste stap is de huisarts of de spoedeisende hulp. Chiropractie vormt een aanvulling op de behandeling door de arts, maar vervangt deze nooit, en dat geldt des te meer als het gaat om het hoofd en het zenuwstelsel.

Wanneer moet u naar de huisarts of de neuroloog gaan?

Naast de bovengenoemde alarmsignalen zijn er situaties waarin het raadzaam is om naar de arts te gaan, ook al is er geen sprake van directe urgentie: hoofdpijn die voor het eerst optreedt na je 50e, hoofdpijn waarvan het patroon afwijkt van wat je gewend bent, aanvallen die in de loop van de tijd vaker voorkomen of heviger worden, of het vermoeden van migraine die nog nooit eerder is vastgesteld.

In dergelijke gevallen zijn de huisarts of de neuroloog de juiste aanspreekpartners om tot een diagnose te komen. Mocht uit het medisch onderzoek ook blijken dat er sprake is van een cervicale component, dan werken we graag met hen samen. Als je bij ons een afspraak maakt en we tijdens het eerste consult signalen opmerken die medische aandacht vereisen, zullen we je dat openhartig laten weten: het is noch in ons belang, noch in het jouwe om je in behandeling te houden voor iets dat buiten ons vakgebied valt.

Als je probleem niet zozeer in je hoofd zit, maar in de rest van je rug, vind je meer informatie in de gids over rugpijn in Varese: oorzaken en oplossingen. Als de pijn meer in je nek zit dan in je hoofd, kun je de speciale gids over nekpijn in Varese raadplegen. En als je vermoedt dat er een meer structureel probleem met je tussenwervelschijf is, is er ook de gids over hernia’s in Varese. Voor wie dagelijks aan de grens met Zwitserland woont, bespreken we dit op de pagina over de chiropractor in de buurt van Lugano.

Het eerste consult duurt ongeveer 45 minuten en kost 90 euro; volgende consulten kosten 70 euro. Als we na het eerste consult tot de conclusie komen dat we je niet kunnen helpen, is het consult gratis. Je hebt geen medische verwijzing nodig om een afspraak te maken in Varese.